Cezzar Ahmet Paşa ve Akka Savunması

Cezzar Ahmet Paşa ve Akka Savunması

Akka savunması şanlı tarihimizin övünç kaynaklarından biridir. Tüm Avrupa’yı dize getiren Napolyon, Akka önlerinde Cezzar Ahmet Paşa komutasındaki Türk ordusu tarafından yenilgiye uğratılmıştır. Ayrıca bu yenilgi Napolyon’un yaşadığı ilk başarısızlıktır.

Cezzar Ahmet Paşa Kimdir?

Cezzar Ahmet Paşa
Akka Muhafızı Cezzar Ahmet Paşa

Bosna doğumlu olan Cezzar Ahmet Paşa’nın doğum tarihi bilinmemektedir. Akka’da Fransızlara karşı kazandığı zafer, adını unutulmaz Türk büyükleri arasına yazdırmasını sağlamıştır. Ahmet Paşa 23 Nisan 1804 tarihinde adını ölümsüzleştiren Akka’da vefat etmiştir.

Cezzar Ahmet Paşa Osmanlı hizmetine ile defa İstanbul’da girdi. İstanbul’dan sonra Kahire’de hizmetlerde bulundu. Başarılarından dolayı kendisine Bahire Sancakbeyliği verildi. Sancak Beyi olduğu dönemde isyankâr bir aşirete baskın düzenleyerek, 70’ten fazla adamı öldürmesi Cezzar lakabını almasını sağlamıştır. Cezzar, deve kasabı anlamına gelmektedir.

Mısır’da Osmanlı aleyhine isyanın başlaması üzerine, buradan ayrılarak Şam’a geçti ve isyanın bastırılmasında rol oynadı. Beyrut’u isyancılara karşı aylarca savunması ve isyanın bastırılmasında önemli rol oynaması üzerine Akka Muhafızlığına getirildi. Ardından da vezirlik rütbesi verildi. Sayda ve Şam Valiliği görevlerine getirilen Cezzar Ahmet Paşa, bu görevlerinde idari merkez olarak Akka’yı kullandı. (1)

Fransız İmparatoru Napolyon’un Ortadoğu Seferi

Napolyon ve Doğu Seferi
Napolyon Bonapart

Tarihler 1799’u gösterdiğinde Napolyon yönünü Ortadoğu’ya çevirmiş ve ilk hedef olarak da Mısır’ı seçmişti. Kahire’yi ele geçiren Napolyon, sırasıyla El-Ariş, Gazze ve Yafa kalelerini ele geçirdi. Yafa’da esir aldığı 4000 Müslüman askerini idam etti ve tüm Yafa halkını katliama tabi tuttu. Artık Suriye’yi de ele geçirmesi için önünde sadece Akka engeli kalmıştı. Akka kalesini de aldıktan sonra tüm Mısır’ı ve Suriye’yi kontrol edebilecekti.

Akka önlerine gelen ve kaleyi kuşatmaya başlayan Napolyon Bonapart, kalenin teslimini isteyen bir mektup gönderdi. Cezzar Ahmet Paşa bu mektuba, elçiyi huzurundan kovarak cevap verdi. Ardından iki mektup daha gönderen Napolyon önce Paşa’yı tehdit etti. Yaşı dolayısıyla ecelinin geldiğinden ve ölümünün kendi elinden olacağından dem vurdu. Son mektubunda ise Cezzar Ahmet Paşa’yı öven Napolyon, kendi yanında olursa şan ve şöhrete kavuşacağından bahsetti. Bu mektupların hiçbiri Ahmet Paşa’da değişikliğe neden olmadı ve Paşa yalnızca Akka savunması için önlemler almaya devam etti.

Akka Savunması

Akka savunması öncesinde İstanbul’dan yardım isteyen Cezzar Ahmet Paşa’ya bir miktar Nizam-ı Cedit askeri, cephane ve altın gönderildi. Fakat gönderilen cephane ve altın yardımı, gemilerin Fransızlar tarafından ele geçirilmesi sonucu Akka’ya ulaşamadı.

Akka’nın son kez teslimini isteyen Napolyon’un isteği kabul edilmeyince, Fransız askerleri taarruza geçtiler. Şiddetli top atışıyla kaleyi döven Fransızlar, zaman zaman içeriye girmek için hücum ediyor, bu hücumları Osmanlı askerinin şiddetli mukavemeti sonucu başarıya ulaşmıyordu.

Napolyon askeri harekâtını sürdürürken bir yandan da nifak tohumları ekerek Müslüman halk üzerinde propaganda yapmaya çalışıyordu. Özellikle Dürzi aşiretlerine ve Lübnan halkına kendini kurtarıcı gibi gösteren Napolyon, halkı isyana teşvik ediyordu.

Kuşatmanın ilerlemesiyle Fransız saldırıları da şiddetlendi. Özellikle burçlara ve lağımlara yoğunlaşan Fransızlar bir keresinde kale içine girmeye muvaffak oldular. Fakat Cezzar Ahmet Paşa zekâsını ve cesaretini konuşturarak, tüm risklere rağmen Fransızların girdiği bölgedeki cephaneliği havaya uçurdu. Büyük patlamalarda birçok Fransız askeri öldü ve kuşatma aletlerini bile alamadan geri çekildiler.

Tüm başarısızlıklara rağmen Napolyon kuşatmayı kaldırmadı ve saldırılara devam edilmesi emrini verdi. Fransızlar yeniden ağır top ateşine başladılar ve açılan gediklerden kaleye girmeye çalıştılar. Bu dönemde Cezzar Ahmet Paşa da askerilerinin yılgınlığa düşmemesi için, yaşına aldırmadan mevzileri dolaşıyor ve yeri geldiğinde çarpışmaktan geri kalmıyordu. Onun bu halini gören Türk askeri de daha da şevkle savunuyor ve düşmanı püskürtmeyi başarıyordu. (2)

Osmanlının Akka Zaferi

Akka savunması tüm şiddetiyle devam ederken, 3000 kişilik Nizam-ı Cedit askeri kaleye ulaşmayı başardı. Yeni asker takviyesinin geldiğini öğrenen Napolyon’un umudu iyice kırıldı ve savunmanın aşılamayacağını anladı. Kısa bir süre içinde tüm cephanesini ve toplarını toprağa gömdürdü. Yaralı Fransız askerlerinin orduyu yavaşlatacağını düşündüğü için, onları zehirleyerek öldürdü. Ardından arkasına bile bakmadan Akka önlerinden kaçtı. Fransa Akka’da birçok askerini ve generalini kaybetti. Bu yenilgiden sonra Napolyon eski gücüne bir daha ulaşamadı ve Avrupa’da da birçok yenilgi aldı. Akka savunması Napolyon’un kaderini değiştiren olay oldu. Fransa’ya döndükten sonra “Akka’da durdurulmasaydım, bütün Doğu’yu ele geçirebilirdim.” diyen Napolyon, aslında kaderindeki kırılma anını da vurgulamaktadır.

Akka savunmasından sonra büyük bir onur ve şeref kazanan Cezzar Ahmet Paşa, Şam Valiliğiyle beraber Vehhabiler üzerine yapılacak seferin komutanlığına getirildi. Hastalığı nedeniyle sefere gidemeyen Ahmet Paşa 23 Nisan 1804’te Akka’da vefat etti. İdaresi altındaki memleketlere her zaman huzur götüren Cezzar Ahmet Paşa sevilen ve sayılan bir yöneticiydi. Akka’da birçok imar faaliyetinde bulunarak şehrin gelişmesini sağlayan Paşa, saygıyla yâd edilmektedir.

Yazar Hakkında
Toplam 32 yazı
Sergen Demirtaş
Sergen Demirtaş
Yorumlar (1 Yorum)
Murad Kaan Enes VARAL
Murad Kaan Enes VARAL Cevapla
- 22:33

Arkanızda tarihe bir iz bırakmak bir büyüklüktür.. Anlatım için teşekkürler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

×

Bir Şeyler Ara