Akıncı

Akıncılar – Osmanlı’nın Vurucu Gücü

Osmanlı Devleti’nin vurucu gücünü oluşturan akıncılar kuruluş yıllarında ortaya çıkmış ve 1600 yıllara kadar varlığını korumuştur. İlk akıncılara devletin kurucusu Osman Bey döneminde rastlamaktayız. İlk fetihlerde akıncıların katkısı çok büyüktür. Özellikle Köse Mihal ve oğulları akıncılığın temelini atarak, Osmanlı’ya büyük hizmetlerde bulunmuşlardır.

Evrenos Bey tarafından teşkilatlandırılan akıncılar daha düzenli bir hale gelmiştir. Akıncılar direk padişahtan emir alarak büyük otoriteye de sahip olmuştur. Akıncıların yaptığı atamalara padişah haricinde hiç kimse karışamamıştır.

Akıncılar

Türk Akıncıları
Türk Akıncıları

Akıncıların başında Akıncı Beyi denilen bir komutan bulunurdu. Akıncılar kendi aralarında dalkılıç, fedai, azap, deli, serdengeçti, beşli ve gönüllü gibi isimlere ayrılırdı. Akıncılar için beylerinin sözü yasa yerine geçer, asla itiraz edilmezdi. Akıncı Beyi de padişah hariç kimseden emir almazdı. Her zaman sınır boylarında bulunan bu askerler Osmanlı ordusunun öncü kuvvetiydi. Zaman zaman sınırı geçerek düşman ülkelerine baskınlar yaparlardı. Ayrıca gördüklerini rapor ederek, bir nevi istihbarat ağı da oluşturmuşlardır.

Akıncılar her zaman genç ve güçlü Türklerden seçilir, bu ocağa devşirme alınmazdı. Ayrıca ocağa girebilmeleri için belli kaideleri de yerine getirmeleri gerekirdi. Akıncı olmak isteyenler sözü geçen ve güvenilir birini kefil göstermek zorundaydı. Yalnızca akıncının oğlu kefil göstermeden akıncı olabilirdi.

Akıncılar kelle koltukta gezer, gazayla yaşar, kılıçlarıyla yatarlardı. Devletten hiçbir maaş almaz, düşmandan aldıkları ganimetlerle geçinirlerdi. Savaş olmayan dönemlerde de geçimleri için ziraat ve hayvancılık yaptıkları da bilinmektedir. (1)

Akıncıların Görevleri ve Akın Usulleri

Akıncılar
Akıncılar

Akıncıların başlıca görevi sınır boylarında keşif yapmaktı. Herhangi bir düşman hareketi gördüklerinde merkeze haber gönderirlerdi. Ayrıca düşman memleketlerine yaptıkları akınlarla da düşmanı yıpratırlardı. Fakat bu akınlar gelişigüzel yapılmaz, belli kaidelere ve kurallara uyulurdu. Hiçbir Osmanlı askeri yağmacı değildir. Bu nedenle akıncılarda sadece yağma düşünerek hareket etmezdi.

Gerçek akınlar Akıncı Beyi önderliğinde yapılırdı. Bunun haricinde yapılanlar yalnızca keşif harekâtından ibaretti. Akıncılar aldıkları ganimetlerin beşte birini Osmanlı hazinesine yani İstanbul’a gönderirdi.

En Çok Bilinen Akıncı Beyleri

Akıncı Beyi Malkoçoğlu
Akıncı Beyi Malkoçoğlu

Akıncı beyleri ve akıncıların efsanevi mücadelesi yüzyıllar boyunca dilden dile anlatılmıştır. Akıncıların kelle koltukta yaşamaları, devlet için canlarını hiçe saymaları her zaman minnetle anılmalarını sağlamıştır. Halen daha akıncıların Türk milleti gözünde yeri ayrıdır. Yapılan birçok dizi ve filmle de günümüzde de hatırlanmaya devam etmektedir.

Bazı Akıncı Beyleri başarıları sayesinde unutulmaz olmuştur. Sizlerin de tahmin edeceği üzere ismi en çok bilinen Akıncı Beyi Malkoçoğlu’dur. Malkoçoğlu ailesinden gelen birçok kişide bu görevi başarıyla yerine getirmiştir. Özellikle Malkoçoğlu Bali Bey ismi hepimizin hafızasındadır. Malkoçoğullarından sonra bilinen akıncı aileleri Mihaloğulları, Evrenosoğulları ve Turhanoğullarıdır. Akıncılık babadan oğula geçerek, bir miras gibi devam ettirilmiştir.

Akıncılar Devri Nasıl Sona Erdi?

Akıncılar 1600’lü yıllara kadar aktif olarak orduda görev almıştır. Ancak bu yıllardan sonra sayıları azalmaya başlamış ve bunun sonucunda da geri hizmetlerde kullanılmaya başlanmışlardır. 1595 yılında yaşanan köprü bozgunu akıncıların geri plana atılmasına neden olmuştur. İsimleri resmi olarak 1826 yılında kaldırılsa da Akıncı birlikleri çok daha öncesinde kaldırılmıştır.

Bu birlikler devletin kuruluşunda ve imparatorluk haline gelmesinde büyük rol oynamıştır. Osman Bey döneminde henüz düzenli birlikler kurulmadığından tüm fetihlerde rol alarak büyük başarılara imza atmışlardır. Yaklaşık 300 yıl boyunca devlete ve Türk milletine başarıyla hizmet eden akıncılar, günümüzde filmlerle, dizilerle ve oyunlarla hatırlanmaya devam etmektedir. (2)

Akıncıların Son Harekâtı

Akıncıların son harekâtı günümüze daha yakın bir zamanda vuku bulmuştur. Kurtuluş Savaşı’nda İbrahim Edhem Bey’in birliklerine akıncı müfrezeleri adı verilmiştir. Bu birlikler Batı Anadolu’da yaptıkları akınlarla eski akıncı ruhunu canlandırdılar. Türk milletine moral vererek kurtuluş ateşini yaktılar. Onların canlandırdığı ruh o gün İstiklal bayrağını dalgalandırdı. Aynı ruh günümüzde de tüm hain saldırılara karşı göğüs germeyi başarıyor.

Yazar Hakkında
Toplam 32 yazı
Sergen Demirtaş
Sergen Demirtaş
Yorumlar (Yorum yapılmamış)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

×

Bir Şeyler Ara